Huis- Tuin- & Keukenpraatjes


Elke zaterdag om 11:15 uur een nieuw praatje met een plaatje.

Reacties zijn zeker welkom. Reageren kan via het contactformulier.

Brand in de pastorie

In 1789 brak er brand uit in het pastorie-huis van de Rooms Katholieke kerk van Hernen. Dat was natuurlijk een ramp voor de pastoor en de hele Rooms Katholieke statie van Hernen. Het zal de gemoederen lang bezig gehouden hebben.

Die brand in de pastorie had afgelopen week ook voor mij nog een ongewenst effect. Wees gerust. Geen grote gevolgen, maar wel jammer. Ik ben nog steeds op zoek naar voorgeslacht van mijn kleinkinderen in Rooms Katholieke kerkboeken. Geen makkelijk opgave, maar het gebruikte Latijn begin ik gelukkig een beetje onder de knie te krijgen.

Gelijk zijn er andere zaken, die de speurtocht beïnvloedden. Door de vervolging van de aanhangers van de Rooms Katholieke leer is er soms weinig te vinden. Aan het einde van de 18e eeuw werden de Rooms Katholieke schuilkerken dan wel gedoogd, maar formele godsdienstvrijheid kwam pas in 1792. Er hangt nog steeds een soort verscholen sfeer over die oudere kerkboeken.

Gelukkig kan ik toch wat kerkregisters vinden in de catalogus van familysearch.com. Dit zijn de registers waarvan de scans opgeslagen zijn in de archieven van “de mormonen”. 

Het doel van die scans heeft overigens niets met genealogie van doen. Ook deze week was het nog even in het nieuws. Databestanden worden opgeslagen om postuum gedoopt te worden. "Niemand van het voorgeslacht mag verloren gaan."

Het Vaticaan wil niet dat bisdommen informatie uit hun parochieregisters doorspelen aan de mormonen. Op 5 april 2008 vaardigde de Vaticaanse Congregatie voor de Clerus zelfs een  instructie uit om die postume herdoop te verhinderen. 

Mijn uitgangspunt, dat ik alles in de originele stukken wil zien, wordt daarmee wel geweld aan gedaan. Soms helpen documenten die bij een huwelijk zijn overlegd in de zogenoemde huwelijksbijlagen. Er daar kwam ik iets bijzonders tegen.

Bij een huwelijk van een voorvader trof ik een verklaring van burgemeester van Balveren van Hernen en Leur. Hij verklaarde dat het bewijs van de doop of geboorte van de bruidegom niet geleverd kon worden. De Rooms Katholieke pastorie was namelijk in 1789 afgebrand, waardoor de kerkboeken verloren zijn gegaan. 

Van een back-up op een veilige plaats - zoals wel voorgeschreven voor de officiële Nederduits Gereformeerde Kerk - was schijnbaar geen sprake. Dat bericht van burgemeester Van Balveren zal bij de aanstaande bruidegom en bruid voor verwarring gezorgd hebben.

Gelukkig was het toen - anders dan tegenwoordig - relatief simpel om je bestaan als documentloze aan te tonen. Met de hulp van een paar getuigen was het mogelijk om een akte van bekendheid op te laten stellen. 

Als die getuigen onder ede voor de rechter verklaarden dat je was wie je was, werd er verder geen verhindering voor het huwelijk opgeworpen. Je had op die manier snel een geboortebewijs.

Ondertussen weet ik waarom ik gegevens van de Rooms Katholieke bevolking van Hernen niet kan vinden. Geen ramp, maar ik vind dat jammer. De stamboom van mijn kleinkinderen is een beetje uit vorm. Die brand in de pastorie heeft een aantal takken drastisch gesnoeid.

Terug naar overzicht

Geen hoogdravende meningen of stellingen.

Gewoon wat huis-, tuin- en keukenpraatjes

en soms een beschouwende blik naar 'buiten' .


De praatjes met de plaatjes van 2023 zijn gebundeld te vinden in de Archiefkast.